Ontmoet de Schelde
Voorstelling definitieve ontwerp voor de kaaien op 28 maart 2010
Veiligheid tegen overstromingen
De stad Antwerpen beveiligen tegen mogelijke overstromingen in de toekomst. Dat is de hoofdreden en directe aanleiding voor de geplande heraanleg van de Scheldekaaien. Daarvoor moet in de eerste plaats de kaaimuur verstevigd en de waterkering verhoogd worden. Maar de stad grijpt deze noodzakelijke ingreep meteen ook aan om de openbare ruimte die de kaaien zijn op een kwalitatieve manier her in te richten.
De waterkering moet hoger
Door klimaatveranderingen wordt verwacht dat het waterpeil in de toekomst verder zal stijgen. Dit kan betekenen dat in geval van storm de hoogte van de huidige waterkeringmuur niet meer volstaat om Antwerpen voldoende te beschermen. De waterkering moet dus hoger. Bovendien vertoont de historische kaaimuur, gelegen aan de “blauwe steen” waar de schepen aanmeren, op verschillende plaatsen stabiliteitsproblemen. Die muur moet dus verstevigd worden. Dit gegeven deed Vlaanderen beslissen om de kaaimuur en de waterkering onder handen te nemen. Om deze werken te realiseren wordt beroep gedaan op Waterwegen en Zeekanaal NV. De stad Antwerpen zag de kans om dan ook meteen het openbare domein (de kaaien zoals we ze nu kennen) opnieuw in te richten.
De kaaien in het vizier
De herinrichting van de Scheldekaaien is een hefboomactie in het strategisch Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen, dat de volledige ontwikkeling van Antwerpen in kaart brengt. De open en publieke ruimte van de Scheldekaaien is bepalend voor de aantrekkelijkheid van de stad. Met de herinrichting van de kaaien kan Antwerpen, als waterstad, haar relatie met de rivier herstellen. Bovendien zijn de Scheldekaaien cruciaal als bindend element tussen enerzijds de bestaande binnenstad en anderzijds de toekomstige ontwikkelingsgebieden ten noorden en ten zuiden van de binnenstad, met name het Eilandje, Nieuw Zuid en Petroleum Zuid.
Een plan voor de nieuwe kaaien
De stad Antwerpen en Vlaanderen beslisten een masterplan te laten opmaken voor de heraanleg van de volledige kaaien (een strook van 6,7 km die loopt van Droogdokkeneiland in het noorden tot Petroleum Zuid in het zuiden). Het Autonoom Gemeentebedrijf Stadsplanning Antwerpen en Waterwegen en Zeekanaal NV schrijven een wedstrijd uit en in 2007 winnen de Portugese landschapsarchitecten PROAP in samenwerking met de Belgische WIT Architecten de ideeënwedstrijd voor de heraanleg van de kaaien. In maart 2009 werd een voorontwerp van dit masterplan opgeleverd en voorgesteld aan het publiek.
Kaaienplan
Dit "Kaaienplan" is geen afgewerkt plan van hoe de kaaien eruit zullen zien. Het is eerder een set van richtlijnen, een kader van mogelijkheden en suggesties waarmee men bij de toekomstige herinrichting rekening zal moeten houden. Zo doet het uitspraken over waterkeringtechnieken en functies per deelgebied van de kaaien en geeft het suggesties mee naar mobiliteit, groeninvulling en inrichting.
Drievoudige opgave
De ruimtelijke opgave voor de Scheldekaaien van Petroleum Zuid tot het Eilandje is drieërlei:
1) De heraanleg van de kaaistrook als één van de meest prominente publieke ruimten in Antwerpen;
2) De stabilisatie van de kaaimuur;
3) De verhoging van de waterkering tot 9.25m TAW (Tweede Algemene Waterpassing: dat is de referentiehoogte waartegenover hoogtemetingen in België worden uitgedrukt) conform het geactualiseerd Sigmaplan voor het Scheldebekken (www.sigmaplan.be).
Van voorontwerp naar definitief ontwerp
De stad wil samen met haar burgers aan de nieuwe Scheldekaaien werken en zo komen tot een ‘kaaigoed’ plan. In maart 2009 werd het voorontwerp voor de herinrichting van de Scheldekaaien opgeleverd en kon iedereen zijn of haar mening geven over dit voorontwerp van de toekomstige kaaien. Dat gebeurde tijdens de ‘Kaaien op tafel’: tafelgesprekken overal in de stad waaraan om en bij de 800 mensen deelnamen. Alle reacties, opmerkingen en suggesties van deze tafelgesprekken werden verzameld en gebundeld overhandigd aan de ontwerpers. Die zijn er terug mee aan de slag gegaan bij de opmaak van een definitieve ontwerpplan voor de hele kaaien. Dat definitieve ontwerpplan wordt op 28 maart 2010 voorgesteld aan het brede publiek. De ontwerpers stellen die dag in de Arenbergschouwburg hun definitieve ontwerp voor de kaaien voor. Schrijf u hier in om deel te nemen. Het programma voor 28 maart volgt spoedig.
De effectieve heraanleggingswerken op de kaaien zullen ten vroegste in 2012 starten. De volledige herinrichting van de kaaien zal ongeveer 15 jaar in beslag nemen en wordt uitgevoerd in verschillende deelprojecten, waarvan de kaaistrook ter hoogte van de wijken Sint-Andries en ’t Zuid eerst aan bod komt.