Het Sigmaplan concreet

Langs de Schelde en haar zijrivieren zochten we, samen met de gebruikers van het Scheldegebied, naar geschikte plaatsen om een overstromingsgebied in te richten. In die projectgebieden worden nu stap voor stap werken uitgevoerd voor veiligheid, natuur en recreatie. Om de vijf jaar starten we met een nieuwe lichting Sigmaprojecten. Die volgen telkens hetzelfde stappenplan.

Uitgekiende locaties >

Verfijning van de plannen >

Stappenplan >

Samen met u >

Onteigeningen en het decreet betreffende de waterkeringen >

Uitgekiende locaties

Niet om het even welke plek langs een rivier is geschikt om er een overstromingsgebied in te richten. De ligging van een overstromingsgebied moet er immers voor zorgen dat het gebied een efficiënte bijdrage levert aan de veiligheid. Bovendien is het belangrijk dat het Sigmaplan zo weinig mogelijk schade veroorzaakt aan de landbouw, de omwonenden en de economie. Overstromingsgebieden zijn dus uitgekiende, strategisch gekozen plaatsen. De contouren van de Sigmagebieden zijn jaren geleden al vastgelegd door de Vlaamse Regering, in het zogenaamde Meest Wenselijk Alternatief.

Verfijning van de plannen

Hoe een Sigmagebied er concreet gaat uitzien, wordt vastgelegd in een inrichtingsplan. De contouren van het Meest Wenselijk Alternatief worden daarbij nog verfijnd en soms ook aangepast. Een heel proces, dat we samen met wetenschappers, economen, sociologen, landschapsarchitecten en ecologen aanpakken. Ook de lokale besturen en de gebruikers (natuurverenigingen, jagers, vissers, ...) krijgen de kans om het Sigmaproject op hun grondgebied mee te volgen en te sturen. Dat is logisch, want zij kennen als geen ander de  kansen, problemen en gevoeligheden in hun gebied. Vertegenwoordigers van de gemeenten, provincies, landbouworganisaties, natuurverenigingen, polderbesturen, ... zetelen als expert in de werkgroepen die we voor ieder Sigmaproject oprichten.

Stappenplan

Alle Sigmaprojecten verlopen gefaseerd en volgens een vast stappenplan. Dat  volgt bijvoorbeeld de wettelijke procedures om vergunningen voor infrastructuurwerken te verkrijgen. Een Sigmaproject gaat als volgt:

  • Eerst stellen we een inrichtingsplan op. Dat beschrijft hoe een gebied ruimtelijk ingevuld zal worden. Waar liggen de exacte contouren van een overstromingsgebied? Waar worden welke natuurtypes worden ontwikkeld? Hoe blijven de landbouwpercelen toegankelijk?
  • Vervolgens brengt de milieueffectenrapportage (MER) de impact van het project op het leefmilieu in kaart. Is er hinder te verwachten voor de omwonenden? Wat is het effect op de bodem en de waterlopen? Zijn er gevolgen voor de biodiversiteit te verwachten?
  • De volgende stap is het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP). Dit plan vervangt de bestemmingen en voorschriften van het oorspronkelijke gewestplan voor de locaties waar de overstromingsgebieden komen.
  • Vóór de inrichting van de gebieden start, zijn er ook nog stedenbouwkundige vergunningen (SBV's) nodig. Deze zijn gebaseerd op de nieuwe voorschriften van het GRUP.
  • Van zodra deze vergunningen afgeleverd zijn, kunnen de werken voor de inrichting van de overstromingsgebieden van start gaan.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Samen met u

Woon je in de omgeving van een Sigmaproject,dan wil je graag weten waar je aan toe bent. Omwonenden worden tijdens de hele duur van een project uitvoerig op de hoogte gehouden van ‘hun' Sigmaproject. We organiseren infomomenten en de buurtbewoners krijgen projectnieuwsbrieven in de bus. Op verschillende momenten in de loop van de wettelijke procedure kan je de plannen inkijken en opmerkingen indienen.

Een mooi voorbeeld van hoe we de bevolking bij inrichtingsplannen betrekken, is het Sigmaproject rond de Antwerpse Scheldekaaien. Samen met de stad Antwerpen organiseerden we hier de Kaaien op Tafel, een reeks van kleinschalige groepsgesprekken met stadsbewoners. Hoe de inwoners zelf kijken naar de toekomst van hun geliefde kaaien, vormde een belangrijke insteek voor de plannen. Ook in de andere projectgebieden worden omwonenden bij ‘hun Sigmagebied’ betrokken.

Onteigeningen en het decreet betreffende de waterkeringen

Om het dijkennet te verstevigen, overstromingsgebieden aan te leggen en de natuur te herstellen, is er ruimte nodig. De gebieden van het Sigmaplan werden zo gekozen dat landbouwers, omwonenden en bedrijven langs de Schelde zo weinig mogelijk schade ondervinden. Op die manier spaart het Sigmaplan woonwijken, intensieve landbouwgebieden en industrieterreinen. Soms moet toch grond verworven worden en wordt er onteigend. De getroffen eigenaars worden in het kader van zo’n onteigening vergoed.

Waarom onteigening?
Onteigening is een rechtsmiddel van de overheid om, voor de uitvoering van werken, de beschikking te krijgen over zaken wanneer de normale middelen niet kunnen leiden tot deze eigendomsovergang. Met andere woorden: de overheid kan een eigenaar verplichten om (een deel van) zijn grond (of pand) af te staan aan de overheid. Dat kan wel niet zomaar. Onteigening gebeurt pas als het noodzakelijk is voor het algemeen belang. Het Sigmaplan is zo’n project van algemeen belang.

Aankoopcomités
Onteigening vindt plaats door tussenkomst van een aankoopcomité van onroerende goederen. Voor de projecten Durmevallei, Kalkense Meersen, Prosperpolder en Vlassenbroek – Wal-Zwijn is het aankoopcomité Gent II verantwoordelijk. Voor de projecten Dijlemonding en Grote Nete is dat het aankoopcomité Mechelen.
Aankoopcomité Mechelen
Zwarte Zusterstraat 24 bus 27
2800 Mechelen
tel. 015 47 49 12
aank.com.mechelen@minfin.fed.be
Aankoopcomité Gent II
Voor Berlare,Dendermonde, Hamme, Laarne, Temse, Waasmunster, Wichelen, Wetteren
Sint-Lievenslaan 27, 9000 Gent
tel. 02 577 28 00
aank.com.gent2@minfin.fed.be

Erfdienstbaarheid door toepassing van het decreet betreffende de waterkeringen

In afwachting van de afronding van de onteigeningsprocedure kunnen noodzakelijke waterkeringswerken langs bepaalde waterwegen wel al worden uitgevoerd. Het Vlaams Gewest krijgt dan ‘erfdienstbaarheid’ in het kader van beveiliging tegen overstromingen. Dat is zo bepaald in het decreet van 16 april 1996 betreffende de waterkeringen. Dit ‘Dijkendecreet’ machtigt het Vlaamse Gewest om alle noodzakelijke werken op het gebied van waterkeringen uit te voeren, ongeacht tot wiens eigendom de gronden behoren waarop de werken uitgevoerd moeten worden. Dit betekent dat in bepaalde gevallen de Sigmawerken toch al van start gaan, ook al is je onteigeningsdossier nog niet afgehandeld door het aankoopcomité.

> Meer info: brochure Onteigeningen