Hoe is het Sigmaplan ontstaan?

1976: tijdens een rampzalige stormvloed zetten de Schelde en haar zijrivieren grote oppervlakten over heel Vlaanderen blank. Vooral Antwerpen (Ruisbroek) en sommige gebieden in Oost-Vlaanderen worden zwaar getroffen. De menselijke en materiële schade is enorm, en de overheid beslist dat een betere bescherming noodzakelijk is. Die bescherming komt er in de vorm van het Sigmaplan, de evenknie van de Nederlandse Deltawerken.

Het oorspronkelijke plan >

Nieuwe inzichten,een bijgestuurd Sigmaplan  >

Een duurzame Schelde >

Het oorspronkelijke plan

Het Sigmaplan telde drie maatregelen om Vlaanderen beter te beschermen:

  • Stevigere en hogere dijken
  • Gecontroleerde overstromingsgebieden om het teveel aan water op te vangen: hoogwater veroorzaakt door een stormvloed, maar ook overvloedige neerslag uit de hoger gelegen gebieden
  • Een stormvloedkering in Oosterweel

Wat is de stand van zaken?

De dijkwerken en de overstromingsgebieden uit het eerste plan zijn zo goed als klaar. Alleen het gecontroleerd overstromingsgebied Kruibeke-Bazel-Rupelmonde (KBR) moet nog worden afgewerkt.

De bouw van een stormvloedkering werd destijds voor onbepaalde tijd uitgesteld. Analyses wezen immers uit dat de baten niet zouden opwegen tegen de kosten.

Nieuwe inzichten, een bijgestuurd Sigmaplan

Intussen evolueerden de wetenschappelijke inzichten. Zo weten we vandaag dat de zeespiegel nog verder zal stijgen door de klimaatswijziging. Er zullen ook vaker extreme weersomstandigheden voorkomen. De maatregelen uit het oorspronkelijke Sigmaplan volstaan dus niet langer om onze veiligheid te garanderen.

Ook onze kijk op het waterbeheer evolueerde. Een rivier heeft ruimte nodig om te stromen en te overstromen. Veiligheid kan hand in hand gaan met natuurontwikkeling. Deze principes zitten nog uitdrukkelijker vervat in het geactualiseerde Sigmaplan, dat  in 2005 het levenslicht zag. 

Welke maatregelen omvat het geactualiseerde Sigmaplan?

Langs de Schelde en haar zijrivieren worden de dijken nog steviger en hoger gemaakt. Een ketting van nieuwe overstromingsgebieden zal de rivier nog meer ruimte geven. Hand in hand met de veiligheid engageert Vlaanderen zich om de natuurlijkheid van de rivier te herstellen. Die natuurontwikkeling is noodzakelijk om de Europese natuurdoelen voor Vlaanderen te halen.

Een duurzame Schelde

Veiligheid en natuur zijn de belangrijkste functies die het Sigmaplan ondersteunt. Naarmate het project vordert, zal heel Vlaanderen stap voor stap beter beschermd worden tegen overstromingen. Tegelijk bieden de gecontroleerde overstromingsgebieden, wetlands en ontpolderingen gaandeweg nieuwe kansen voor de natuur. 

Het Sigmaplan neemt ook maatregelen om recreanten volop van de natuurpracht en het landschap aan het water te laten genieten. Ook de horeca en de plattelandseconomie hebben hier baat bij. Het Sigmaplan houdt bovendien zoveel mogelijk rekening met de gevolgen van de ingrepen voor de landbouwers. Scheepvaart blijft een cruciale functie van de Schelde. Ook voor deze functie heeft het Sigmaplan oog. 

Kortom: het nieuwe Sigmaplan werkt aan een multifunctionele en duurzaam gebruikte Schelde. Zo ontstaat een robuuste en krachige rivier, die niet alleen vandaag, maar ook morgen en overmorgen haar gebruiksfuncties met verve kan vervullen.