Het KMI laat er geen twijfel over bestaan: 2024 gaat de boeken in als het natste jaar sinds het begin van de metingen in Ukkel. Een record dat toe te schrijven is aan het hoge aantal dagen met extreme regenval. Op meerdere plaatsen in Europa zagen we ongeziene neerslagextremen: midden september teisterde storm Boris West- en Centraal-Europa, eind oktober werd Valencia hard getroffen door noodweer. Intussen is ook het stormseizoen weer aangebroken. De keten van gecontroleerde overstromingsgebieden langs onze getijdenrivieren moet onze steden en gemeenten beschermen bij stormtij. Maar de maatregelen van het Sigmaplan kunnen ook een positief effect hebben bij overvloedige neerslag. Door meer ruimte te geven aan onze rivieren, boeken we dubbele winst.
Meer dagen met extreme neerslag
Door de klimaatverandering verwachten experts dat de dagen met extreme neerslag – België telde het voorbije jaar 11 dagen met meer dan 20 mm neerslag! – zullen toenemen, zowel in de zomer als in de winter. Zware regen in korte tijd kan leiden tot heel wat wateroverlast en overstromingen, doordat de bodem of de riolering de toevloed aan water niet (snel genoeg) kan slikken.
Ook stormtij brengt overstromingsrisico met zich mee. Van september tot april loopt traditioneel het stormseizoen. De waterstanden op de getijdenrivieren kunnen gevaarlijk hoog worden als springtij samenvalt met een noordwesterstorm op de Noordzee. Die storm zal namelijk extra water in de getijdenrivieren stuwen via de trechtervormige monding van de Schelde – wat extra water betekent boven op de al hoge waterstand.
Het Sigmaplan is in eerste instantie bedacht en uitgewerkt om Vlaanderen te beschermen tegen overstromingen van getijdenrivieren, zoals de Schelde. Maar daarnaast helpt het Sigmaplan om bij extreme neerslag water te bufferen. De Demervallei is daar een mooi voorbeeld van. Door oude meanders opnieuw aan te takken, krijgt het water in de vallei nog meer ruimte, waardoor het risico op wateroverlast voor de omwonenden (bv. door zware regenval) sterk afneemt.
Stormtij? Sigmaplan in actie!
Het Sigmaplan beschermt Vlaanderen tegen wateroverlast met verhoogde en verstevigde dijken en een keten van natuurlijke overstromingsgebieden langs de Schelde en haar zijrivieren. Die overstromingsgebieden vangen het rivierwater tijdelijk op als een hoge vloedgolf de Schelde binnenrolt én zorgen zo voor lagere waterstanden op de rivier en minder druk op de rivierdijken. Zo werkt Vlaanderen aan een klimaatbuffer bij extreme weersomstandigheden.
Het stormseizoen is begonnen en dat brengt een verhoogd risico op wateroverlast met zich mee. Het Schelde-estuarium is gevoelig voor overstromingen ten gevolge van stormtij: gemiddeld één à twee keer per jaar zorgt het samenvallen van springtij* (twee keer per maand) en een noordwesterstorm op de Noordzee ervoor dat stormvloedgolven via de Schelde het binnenland inrollen. Als de stormtijprocedure wordt afgekondigd, schiet een communicatieplan in actie. De waterstanden worden op de voet opgevolgd, zowel via computermodellen als verantwoordelijken op het terrein. Naargelang de verwachte waterstanden, neemt De Vlaamse Waterweg nv, als uitvoerder van het Sigmaplan, de nodige maatregelen. Zoals bijvoorbeeld:
* Data springtij: 30-31 december, 12-13 januari & 29-30 januari, 11-12 februari & 28 februari-1 maart, 13-14 maart & 29-30 maart, 12-13 april & 27-28 april.
Blijven investeren in klimaatbuffer
Het Sigmaplan telt vandaag 31 gecontroleerde overstromingsgebieden, op strategisch gekozen plaatsen langs de getijdenrivieren. Om Vlaanderen ook in de toekomst te blijven beschermen tegen stormtij, voorziet het Sigmaplan tegen 2030 in de aanleg van verschillende bijkomende overstromingsgebieden. In het licht van klimaatverandering en zeespiegelstijging is het volgens afdelingshoofd Wim Dauwe van De Vlaamse Waterweg nv van cruciaal belang om te blijven investeren in die ketting van overstromingsgebieden om watersnood te voorkomen.
Wim Dauwe: “Het is een oplossing die nu eenmaal bijzonder goed werkt, dat hebben verschillende stormen de voorbije jaren uitgewezen. Alleen is de keten van overstromingsgebieden nog verre van afgewerkt. Willen we, rekening houdend met de klimaatverandering, Vlaanderen ook de volgende decennia blijven beschermen tegen stormen, dan hebben we langs de Schelde en haar zijrivieren extra buffercapaciteit nodig. Nu investeren is onze boodschap, zodat we via het Sigmaplan voorbereid zijn op elk scenario.”
Voor meer info over de waterstanden: www.waterinfo.vlaanderen.be
.jpg?itok=eU-AIubI)
