Hoopvol nieuws uit de Demervallei: voor het eerst sinds 1965 is opnieuw een in het wild geboren kwabaal vastgesteld. Daarmee is de Demer de derde rivier in Vlaanderen waar natuurlijke voortplanting van deze zeldzame vissoort is aangetoond. Een belangrijke mijlpaal voor natuurherstel én een sterk signaal dat gerichte ingrepen in en rond onze waterlopen echt het verschil maken.
De kwabaal is een bijzondere vissoort met strenge eisen aan zijn leefgebied. Om zich succesvol voort te planten, heeft de soort nood aan een goede verbinding tussen rivier en natte moeraszones, ondiepe oevergebieden met dichte vegetatie en rustige, waterrijke grachten.
Precies daar hebben de Sigmaplanwerken in Kloosterbeemden een groot verschil gemaakt. Zo werd het basispeil van de Demer verhoogd door de aanleg van een onderwaterdrempel en de aansluiting van drie meanders. Daarnaast kwam er een permanente bres waardoor bij hoog water ook Demerwater in Kloosterbeemden gebufferd kan worden. Ook het herstel van het rietland met centrale grachten droegen bij aan een kwaliteitsvoller leefgebied. De sanering en uitgraving van dat deel, gerealiseerd samen met VMM en OVAM binnen het LIFE Narmena-project, versterkte die natuurkwaliteit nog verder.
Die ingrepen zorgen vandaag voor een veel betere verbinding tussen de Demer en het achterliggende moerasgebied en rietland. Dat maakt vismigratie makkelijker en creëert precies de natte, vegetatierijke oeverzones waar kwabaal kan paaien. Het resultaat is niet alleen goed nieuws voor de kwabaal. Ook andere vissoorten, zoals grote modderkruiper, snoek en paling, profiteren van deze herstelde natte natuur. En ook voor moerasvogels zoals roerdomp, kwak, porseleinhoen en bruine kiekendief ontstaan er nieuwe kansen. De terugkeer van de kwabaal toont dus mooi hoe investeringen in waterveiligheid, natuurherstel en slimme rivierverbindingen hand in hand kunnen gaan.
