Dijkverhoging en -versterking: een eerste bescherming tegen stormtij
De Vlaamse valleien van de Schelde en haar zijrivieren zijn er aan het einde van de jaren 70 niet op voorzien om grote hoeveelheden stormvloedwater te slikken. De dijken zijn niet hoog genoeg en er zijn amper gebieden waar rivieren overvloedig stormwater en hoge waterpeilen kwijt kunnen, zonder schade voor omliggende woonkernen of landbouwgebieden. Het verhogen en verstevigen van de dijken was een eerste ingreep. Daarnaast worden op strategische plaatsen langs de Schelde, Durme, Rupel en Nete dertien overstromingsgebieden aangelegd, goed voor in totaal 1.133 hectare bijkomend opvangbekken.
In 2005 dringt een actualisatie van het Sigmaplan zich op. Het plan houdt sindsdien rekening met de gevolgen van de klimaatverandering en past een integraal waterbeheer toe: de rivieren worden niet langer ingetoomd, maar krijgen juist meer ruimte om te stromen en te overstromen. Het Sigmaplan levert ook een belangrijke bijdrage aan de natuurdoelen die Europa Vlaanderen oplegt.
Deelprojecten dijkwerken:
Dijkwerken Zwijndrecht (Noord) en Burcht (Zuid)
In totaal werden over ongeveer 512 kilometer dijkwerken voorzien in het eerste Sigmaplan. De laatste (en dikwijls meest uitdagende) dijken worden in de volgende jaren afgewerkt.
Bescherming tegen wateroverlast
Op vele plaatsen hebben we dijken verstevigd en/of verhoogd, in totaal meer dan 500 km. De waterkering werd op de noodzakelijke Sigmahoogte gebracht, waar mogelijk geïntegreerd in de publieke ruimte. Door de aanleg van een hele rits dijken, kaaien, sluizen, pompen, gemalen, getijdengebieden en overstromingsgebieden, zorgen we ervoor dat de grootste impact van een stormtij kan worden beperkt.
Ontwikkeling getijdennatuur
De tweede pijler van het Sigmaplan is een bijdrage te leveren aan de Europese natuurdoelen, o.a. door de creatie van getijdengebieden. Die unieke natuurvorm is zeer zeldzaam. Een gecontroleerd overstromingsgebied met gereduceerd getij (GOG-GGG) combineert veiligheid met natuur door middel van speciale sluizen. De hoge inwateringssluis laat elke dag een beetje water in en uit het gebied stromen – op het ritme van eb en vloed. Na verloop van tijd ontstaat door dit proces zeldzame getijdennatuur met slikken en schorren. Bij overstromingen loopt het water helemaal over de overloopdijk. De ringdijk beschermt de achterliggende woongebieden, wegen en ander infrastructuur. Als de storm is gaan liggen, voert de lage uitwateringssluis het water weer af.
Herinrichting publieke ruimte
Waar er dijkwerken worden uitgevoerd, krijgt de aangrenzende publieke ruimte vaak een volledig nieuwe herinrichting. Denk maar aan de Masterplannen linkeroever en rechteroever, in samenwerking met stad Antwerpen.