Rivieren laten stromen én overstromen als duurzame oplossing tegen wateroverlast

Naar aanleiding van de aanhoudende wateroverlast in de Westhoek, deelden de voorbije week verschillende experts in de media hun visie op een waterveiliger Vlaanderen. Met als centrale vraag: moeten de dijken nu eigenlijk hoger of net lager? Waterbeheer is een complexe materie, waarbij rivieren meer ruimte geven om te stromen en gecontroleerd te overstromen alvast een duurzame oplossing is om wateroverlast tegen te gaan. In Vlaanderen heeft het Sigmaplan dat al meermaals bewezen.

Polders van Kruibeke tijdens storm Corrie, januari 2021, ©Vilda

Klimaatbuffer

Wetenschappers zijn het erover eens: in het licht van de klimaatverandering – met steeds meer overstromingen zoals we nu zien in de Westhoek – zijn dijken verhogen en water wegpompen geen duurzame oplossingen. Om ons in de toekomst structureel beter te wapenen tegen wateroverlast, moeten we het water meer ruimte geven. 

 

Het huidige Sigmaplan past helemaal in die filosofie van ‘ruimte voor water’: het combineert dijkverstevigingen met de aanleg van gecontroleerde overstromingsgebieden langs de Vlaamse getijdenrivieren. Die overstromingsgebieden vangen het rivierwater tijdelijk op als een hoge vloedgolf de Schelde binnenrolt én zorgen zo voor lagere waterstanden op de rivier en minder druk op de rivierdijken. Zo werkt Vlaanderen aan een klimaatbuffer tegen de stijgende zeespiegel en extreme weersomstandigheden.

Gecontroleerd overstromingsgebied

Op strategisch gekozen plaatsen langs de getijdenrivieren zijn vandaag al een vijftiental overstromingsgebieden operationeel. Bij hoge waterstanden op de rivier stroomt het water over de verlaagde rivierdijk het overstromingsgebied binnen. Zo wordt de druk van de ketel gehaald. Een ringdijk rond het overstromingsgebied beschermt het achterland. Als de waterstand van de rivier voldoende is gedaald, loopt het water via uitwateringssluizen terug in de rivier. In een overstromingsgebied krijgt het water dus een zekere vrijheid om te stromen én te overstromen, maar dan op een gecontroleerde manier. Daarom spreken we van gecontroleerde overstromingsgebieden. 

Ook natuurherstel & recreatie

De nieuwe ruimte die de rivier krijgt om te stromen én te overstromen, is ideaal om aan natuurherstel te doen. Het Sigmaplan gaat dan ook verder dan enkel waterveiligheid. In de loop der jaren ging langs de Schelde heel wat waardevolle natuur verloren. Het Sigmaplan neemt per projectgebied specifieke maatregelen om bijzondere leefplekken te herstellen: slikken en schorren, wetlands, waardevolle graslanden, moeraszones, elzenbroekbossen... Samen met de natuur maken we werk van een klimaatbestendige Scheldevallei. Als bonus creëert die unieke natuur ook heel wat kansen voor zachte recreatie. 

Succesvolle projecten

In Vlaanderen werden al op meerdere plaatsen dijken verlaagd (en nieuwe ringdijken gebouwd) om de omgeving veiliger en natuurlijker te maken. Denk aan Grote Vijver aan de Dijlemonding, de gerenoveerde Polder van Lier langs de Nete en het Hedwige-Prospergebied dat afgelopen jaar ontpolderd werd en bijdraagt aan een veiliger en natuurlijker Vlaanderen. Ook de volgende jaren blijft het Sigmaplan nog bijkomende gebieden aanleggen om rivieren meer ruimte te geven, o.m. als duurzame oplossing tegen wateroverlast.

 

Bekijk de VRT-reportage over de Polders van Kruibeke op VRT MAX via https://t.co/48qdnGVwpa  

 

Gerelateerd nieuws

  • Wal-Zwijn in 2023, ©Yves Adams
    Lees verder
    Persbericht

    Bouw overloopdijk in gecontroleerd overstromingsgebied Wal-Zwijn gestart

    20 februari 2024

    Lees verder Lees verder
  • Lees verder
    Persbericht

    Opstart volgende fase aanleg gecontroleerd overstromingsgebied Heindonk - Tien Vierendelen

    11 februari 2024

    Lees verder Lees verder
  • Groot Schoor, ©Yves Adams
    Lees verder
    Persbericht

    Vrederechter verklaart klacht rond knijtenprobleem ongegrond

    9 februari 2024

    Lees verder Lees verder
  • Golftest mobiele waterkering, ©Thomas Bruyninckx
    Lees verder
    Persbericht

    Positieve golftest voor de toekomstige mobiele waterkering Scheldekaaien

    7 februari 2024

    Lees verder Lees verder
  • Lees verder
    Persbericht

    Samenwerking in de Demervallei had wel degelijk een impact op de wateroverlast van begin januari.

    1 februari 2024

    Lees verder Lees verder
  • Zammelsbroek
    Infopunt Zammelsbroek ©Motion Planet
    Lees verder
    Persbericht

    Nieuw infopunt biedt inkijk in de ontwikkeling van natte natuur in Zammelsbroek

    27 januari 2024

    Lees verder Lees verder
  • Hedwige-Prosperpolder_2023
    ©Yves Adams
    Lees verder
    Persbericht

    Hedwige-Prospergebied, Schor Ouden Doel, en Paardenschor erkend als natuurreservaat

    16 januari 2024

    Lees verder Lees verder
  • Demervallei_Rommelaar
    Rommelaar, Demervallei
    Lees verder
    Persbericht

    Openbaar onderzoek omgevingsvergunning heraansluiting meanders tussen Amerstraat en Rommelaar

    15 januari 2024 - 13 februari 2024

    Lees verder Lees verder
mail

Op de hoogte blijven?
Schrijf je nu in op de nieuwsbrief.

Wil je op de hoogte blijven van het laatste nieuws over het Sigmaplan? Schrijf je dan in voor de digitale nieuwsbrief.

Schrijf me in voor de nieuwsbrief

help_outline

Nog vragen?
Contacteer ons.

Heb je nog een vraag of opmerking? Neem dan contact met ons op en we helpen je zo snel mogelijk verder.

Ga naar contact