Vlindervriendelijk maaibeheer: hoe, wat, waar, waarom?

Hooibeetje, Vlindervriendelijk maaibeheer: hoe, wat, waar, waarom?
Hooibeestje, ©Philippe Van de Velde

Op de overloopdijken van verschillende Sigmagebieden, waaronder de cluster Kalkense Meersen, doen we aan vlindervriendelijk maaien. Door bepaalde grasstroken bewust over te slaan tijdens het maaien, geven we meer kansen aan vlinders.

 

Maaibeheer in de Kalkense Meersen

In bloemrijke bermen leven heel wat vlinders en insecten die niet gebaat zijn bij doorgedreven snoeibeurten.

“Vlinders houden van opgeschoten grasbermen, waar ze beschutting vinden, nectar zoeken, waardplanten vinden om hun eitjes te leggen of overwinteren. Ze profiteren van de soortenrijkdom die ontstaat op een gemaaid stuk, maar laten vaak ook het leven wanneer alles ineens gemaaid wordt”, zegt projectleider van de Kalkense Meersen Dominiek Decleyre van het Agentschap voor Natuur en Bos. 

In de cluster Kalkense Meersen, aan de Schelde, experimenteren we daarom al enkele jaren met wisselend maaien. We verdelen elke kilometer begroeide dijk in 3 gelijke blokken, waarvan bij elke maaibeurt een andere blok niet gemaaid wordt. Zo behouden vlinders en insecten bij de halfjaarlijkse maaibeurt een belangrijk deel van hun leefgebied. Bovendien blijft de grasmat voldoen aan de veiligheidsvoorschriften voor dijken rond overstromingsgebieden.

De effecten van dit beheer zijn snel merkbaar. Zo komen de overloopdijken in de tellingen van de lokale vlinderwerkgroep naar voor als een bastion voor het zeldzame hooibeestje. Naast de ‘gewone’ vlinders en insecten werden vanaf het eerste jaar ook het kaasjeskruiddikkopje en sporadisch de kleine parelmoervlinder waargenomen.

 

Vroeger maaien voor meer kansen

Is de grasmat nog niet of weinig soortenrijk? Dan geven we die een vroege maaibeurt, vanaf midden mei. Vroeger maaien verarmt namelijk de bodem. En bloemrijk grasland ontwikkelt zich nu eenmaal beter op een bodem die arm is aan voedingsstoffen. Als we na enkele jaren vroeger maaien de doelvegetatie bereikt hebben, beginnen we wisselend te maaien om vlinders meer kansen te geven.

De overloopdijken zijn wellicht de beste plaatsen voor dit beheer, omdat de afdeklaag dun is en de verschraling zich daardoor snel doorzet. Het is hier met andere woorden makkelijker om de omstandigheden voor succesvol insectenbeheer te creëren dan op andere plaatsen.

Het Bermbesluit 

Het maaien van de bermen gebeurt in Vlaanderen conform het Bermbesluit. Dat verplicht openbare besturen om een ecologisch verantwoord beheer toe te passen op de bermen langs wegen en waterlopen in hun beheer.

Het Bermbesluit voorziet de volgende maaidata:

  • Voorjaarsmaaibeurt vanaf 15 juni
  • Najaarsmaaibeurt vanaf 15 september

Voor veel rivieren en kanalen in beheer van De Vlaamse Waterweg nv zijn er goedgekeurde bermbeheer- of groenbeheerplannen. Daardoor kunnen we afwijken van de data in het Bermbesluit. Zo zorgen we ervoor dat de bermen in een betere ecologische toestand verkeren en kunnen we rekening houden met de specifieke vegetatie en de insectenpopulaties op de rivier- en kanaalbermen. 

Een van de uitzonderingen op deze algemene benadering is de opname van erg waardevolle bermen in een systeem van gefaseerd maaibeheer. Het beheer van zulke stroken gebeurt in overleg met het Agentschap voor Natuur en Bos. In de praktijk betekent dat later of vroeger maaien, afhankelijk van de aanwezige vegetatie.

Gerelateerd nieuws

  • Wal-Zwijn in 2023, ©Yves Adams
    Lees verder
    Persbericht

    Bouw overloopdijk in gecontroleerd overstromingsgebied Wal-Zwijn gestart

    20 februari 2024

    Lees verder Lees verder
  • Lees verder
    Persbericht

    Opstart volgende fase aanleg gecontroleerd overstromingsgebied Heindonk - Tien Vierendelen

    11 februari 2024

    Lees verder Lees verder
  • Groot Schoor, ©Yves Adams
    Lees verder
    Persbericht

    Vrederechter verklaart klacht rond knijtenprobleem ongegrond

    9 februari 2024

    Lees verder Lees verder
  • Golftest mobiele waterkering, ©Thomas Bruyninckx
    Lees verder
    Persbericht

    Positieve golftest voor de toekomstige mobiele waterkering Scheldekaaien

    7 februari 2024

    Lees verder Lees verder
  • Lees verder
    Persbericht

    Samenwerking in de Demervallei had wel degelijk een impact op de wateroverlast van begin januari.

    1 februari 2024

    Lees verder Lees verder
  • Zammelsbroek
    Infopunt Zammelsbroek ©Motion Planet
    Lees verder
    Persbericht

    Nieuw infopunt biedt inkijk in de ontwikkeling van natte natuur in Zammelsbroek

    27 januari 2024

    Lees verder Lees verder
  • Hedwige-Prosperpolder_2023
    ©Yves Adams
    Lees verder
    Persbericht

    Hedwige-Prospergebied, Schor Ouden Doel, en Paardenschor erkend als natuurreservaat

    16 januari 2024

    Lees verder Lees verder
  • Demervallei_Rommelaar
    Rommelaar, Demervallei
    Lees verder
    Persbericht

    Openbaar onderzoek omgevingsvergunning heraansluiting meanders tussen Amerstraat en Rommelaar

    15 januari 2024 - 13 februari 2024

    Lees verder Lees verder
mail

Op de hoogte blijven?
Schrijf je nu in op de nieuwsbrief.

Wil je op de hoogte blijven van het laatste nieuws over het Sigmaplan? Schrijf je dan in voor de digitale nieuwsbrief.

Schrijf me in voor de nieuwsbrief

help_outline

Nog vragen?
Contacteer ons.

Heb je nog een vraag of opmerking? Neem dan contact met ons op en we helpen je zo snel mogelijk verder.

Ga naar contact