In 2026 starten de stabilisatiewerken aan de Antwerpse historische kaaimuur in zone Rijnkaai. Dat is een zone van ongeveer 800 meter tussen de Kattendijksluis en het Bonapartedok. Deze zone is vooral gekend door de aanwezigheid van de Waagnatie, Hangar 26/27 en de historische havenkranen. Dit is de laatste zone, ten noorden van de Kennedytunnel, waar de kaaimuur nog gestabiliseerd moet worden.
Op 5 januari sluit de parking aan de Rijnkaai - naast de Waagnatie – tot het einde van de werken. Dan beginnen ook de eerste voorbereidende werken aan de werfzone. Vanaf midden februari starten de effectieve werken op het terrein. De werken worden opgedeeld in 2 grote fases. We starten ter hoogte van de Waagnatie en de aangrenzende parking. In fase 2 verplaatst de werf zich naar de omgeving van Hangar 26/27. Het einde van de stabilisatiewerken is voorzien in het najaar van 2028. Pas daarna kan – in een volgende fase en onder een nieuwe aanbesteding - ook de waterkering worden verhoogd en de kaaivlakte worden heraangelegd. De bovengrondse parking wordt daarbij vervangen door een ondergrondse parking.
“De Antwerpse kaaimuur was al instabiel na de bouw aan het eind van de 18de eeuw. De stabilisatiewerken zijn noodzakelijk om wateroverlast te voorkomen. We beschermen Antwerpen tegen de Schelde en zorgen voor nieuwe, aangename openbare ruimte om te genieten van het water”, zegt Vlaams minister van Mobiliteit, Openbare Werken, Havens en Sport Annick De Ridder.
Technisch huzarenstukje
De werken in deze zone zijn niet eenvoudig. We moeten rekening houden met de aanwezigheid van vele markante bouwwerken. Aan de Rijnkaai ligt de historische aanmeerplaats van de Red Star Line, maar ook de havenkranen en sporen zijn beschermd erfgoed. We stellen dan ook alles in het werk om het historische karakter te bewaren en beschermen. Om plaats te maken voor de stabilisatiewerken, verplaatsen we de historische havenkranen naar een tijdelijke plek net naast de waterkeringsmuur.
We stabiliseren de historische kaaimuur door een nieuwe steunberm en bodembescherming te plaatsen en de voegen tussen de verschillende kaaimuurelementen te dichten. Een deel van het bestaande metselwerk vervangen we door een verankerde betonnen kesp. Dat is een betonnen balk die de gemetselde kop van de kaaimuur vervangt en waarin groutankers verankerd worden. Zij houden de kaaimuur ook in de toekomst op zijn plaats. Bij de heropbouw willen we het historische uitzicht zo veel mogelijk reconstrueren. Dat doen we met een combinatie van structuurbeton, gerecupereerde natuursteen (parement) en nieuw materiaal (waaronder Belgische blauwe steen). De bestaande bolders hergebruiken we en er komen nieuwe ladders. De werken worden uitgevoerd door Artes Roegiers.
Filip Boelaert, gedelegeerd bestuurder van De Vlaamse Waterweg nv is tevreden met de werken: “We zorgen ervoor dat de Antwerpse kaaimuur, die reeds 120 jaar in beweging is, eindelijk tot stilstand komt. We beschermen de stad tegen overstromingen uit de Schelde, met respect voor het historische karakter van de omgeving.”