Stabilisatie historische Antwerpse kaaimuur zone Rijnkaai gaat van start

De laatste stabilisatiewerken ten noorden van de Kennedytunnel

De Vlaamse Waterweg nv start in januari 2026 met het stabiliseren van de Antwerpse historische kaaimuur in de zone Rijnkaai. De kaaimuur in Antwerpen is meer dan 120 jaar oud en vertoont al vele jaren tekenen van instabiliteit. In het kader van het Masterplan Scheldekaaien stabiliseren we de kaaimuur en verhogen we de waterkeringsmuur. De stabilisatiewerken in zone Rijnkaai zijn de laatste ten noorden van de Kennedytunnel. De parking aan de Rijnkaai sluit vanaf 5 januari. Alternatieve parkeermogelijkheden zijn te vinden via de routeplanner van Slim naar Antwerpen.

Rijnkaai
Zone Rijnkaai, ©Thomas Bruyninckx

In 2026 starten de stabilisatiewerken aan de Antwerpse historische kaaimuur in zone Rijnkaai. Dat is een zone van ongeveer 800 meter tussen de Kattendijksluis en het Bonapartedok. Deze zone is vooral gekend door de aanwezigheid van de Waagnatie, Hangar 26/27 en de historische havenkranen. Dit is de laatste zone, ten noorden van de Kennedytunnel, waar de kaaimuur nog gestabiliseerd moet worden.

Op 5 januari sluit de parking aan de Rijnkaai - naast de Waagnatie – tot het einde van de werken. Dan beginnen ook de eerste voorbereidende werken aan de werfzone. Vanaf midden februari starten de effectieve werken op het terrein. De werken worden opgedeeld in 2 grote fases. We starten ter hoogte van de Waagnatie en de aangrenzende parking. In fase 2 verplaatst de werf zich naar de omgeving van Hangar 26/27. Het einde van de stabilisatiewerken is voorzien in het najaar van 2028. Pas daarna kan – in een volgende fase en onder een nieuwe aanbesteding - ook de waterkering worden verhoogd en de kaaivlakte worden heraangelegd. De bovengrondse parking wordt daarbij vervangen door een ondergrondse parking. 

“De Antwerpse kaaimuur was al instabiel na de bouw aan het eind van de 18de eeuw. De stabilisatiewerken zijn noodzakelijk om wateroverlast te voorkomen. We beschermen Antwerpen tegen de Schelde en zorgen voor nieuwe, aangename openbare ruimte om te genieten van het water”, zegt Vlaams minister van Mobiliteit, Openbare Werken, Havens en Sport Annick De Ridder.


Technisch huzarenstukje

De werken in deze zone zijn niet eenvoudig. We moeten rekening houden met de aanwezigheid van vele markante bouwwerken. Aan de Rijnkaai ligt de historische aanmeerplaats van de Red Star Line, maar ook de havenkranen en sporen zijn beschermd erfgoed. We stellen dan ook alles in het werk om het historische karakter te bewaren en beschermen. Om plaats te maken voor de stabilisatiewerken, verplaatsen we de historische havenkranen naar een tijdelijke plek net naast de waterkeringsmuur.

We stabiliseren de historische kaaimuur door een nieuwe steunberm en bodembescherming te plaatsen en de voegen tussen de verschillende kaaimuurelementen te dichten. Een deel van het bestaande metselwerk vervangen we door een verankerde betonnen kesp. Dat is een betonnen balk die de gemetselde kop van de kaaimuur vervangt en waarin groutankers verankerd worden. Zij houden de kaaimuur ook in de toekomst op zijn plaats. Bij de heropbouw willen we het historische uitzicht zo veel mogelijk reconstrueren. Dat doen we met een combinatie van structuurbeton, gerecupereerde natuursteen (parement) en nieuw materiaal (waaronder Belgische blauwe steen). De bestaande bolders hergebruiken we en er komen nieuwe ladders. De werken worden uitgevoerd door Artes Roegiers.

Filip Boelaert, gedelegeerd bestuurder van De Vlaamse Waterweg nv is tevreden met de werken: “We zorgen ervoor dat de Antwerpse kaaimuur, die reeds 120 jaar in beweging is, eindelijk tot stilstand komt. We beschermen de stad tegen overstromingen uit de Schelde, met respect voor het historische karakter van de omgeving.”

 

Image

Masterplan Scheldekaaien

Al in 1883 merkten ingenieurs dat delen van de kaaimuur richting Schelde verschoven. Dat wankele evenwicht wordt veroorzaakt door de Boomse klei onder de fundering van de muur en de druk van het grondwater. De voorbije 120 jaar ontwikkelden bouwkundigen diverse oplossingen, die telkens ontoereikend bleken om op lange termijn een duurzame oplossing te bieden. In het kader van het Sigmaplan werkte De Vlaamse Waterweg nv in verschillende zones aan een definitieve oplossing op maat voor de instabiele kaaimuur. 

Bij hevige stormvloeden lopen de Scheldekaaien telkens onder water. Antwerpen is zeer overstromingsgevoelig door zijn ligging aan de Schelde, die onder invloed staat van het getij. Na de stormvloed van 1976 werd er een waterkering gebouwd: een betonnen muur met een lengte van 5,5 kilometer en een hoogte van 1,35 meter. Door de klimaatverandering en zeespiegelstijging is het nodig die waterkering te verhogen met 90 centimeter. Dit gebeurt steeds nadat de stabilisatie van de kaaimuur is afgerond. Bescherming tegen overstromingen is de belangrijkste functie van de waterkering, maar ze bepaalt natuurlijk ook het aangezicht van de kaaien. Daarom combineren we deze werken zoveel mogelijk met de herinrichting van de kaaivlakte.

Over een lengte van meer dan zeven kilometer, van het Droogdokkeneiland in het noorden tot Blue Gate Antwerp in het zuiden, geven we de Scheldekaaien in Antwerpen een grondige facelift. De kaaimuur telt acht zones, elk met een specifieke stabilisatietechniek, op maat van de toestand van de kaaimuur en in functie van het toekomstige gebruik. De acht verschillende deelgebieden worden heraangelegd volgens het masterplan Scheldekaaien, dat is opgemaakt in opdracht van stad Antwerpen, AG Vespa en De Vlaamse Waterweg nv. Die laatste neemt de stabilisatie van de kaaimuur en de aanleg van een verhoogde waterkering voor zijn rekening. De stad Antwerpen en AG Vespa zijn verantwoordelijk voor de heraanleg van het openbaar domein. De werken gebeuren in fases en zijn volgens de huidige planning voor het merendeel klaar in 2030. 


Sigmaplan

Masterplan Scheldekaaien is een deelproject van het Sigmaplan. Vlaanderen beter beschermen tegen overstromingen van de Schelde en haar zijrivieren. En tegelijk de waardevolle Scheldenatuur een boost geven. Dat is het doel van het Sigmaplan, dat uitgevoerd wordt door De Vlaamse Waterweg nv en het Agentschap voor Natuur en Bos. Zo beschermen we heel Vlaanderen tegen overstromingen vanuit die getijdenrivieren bij stormtij.

Gerelateerd nieuws

  • Lees verder
    Persbericht
    Verhaal

    “We hebben geleerd dat je water niet altijd moet tegenhouden”

    16 november 2026

    Lees verder Lees verder
  • Demermeanders tussen Betekom en Werchter, 2026, ©Thomas Bruyninckx
    Lees verder
    Persbericht

    De Demer kronkelt weer: grote Sigmaplanwerken tussen Betekom en Werchter afgerond

    4 november 2026

    Lees verder Lees verder
  • Kleine modderkruiper, ©Wim Mertens
    Lees verder
    Persbericht

    Natuurherstel geeft vissen nieuwe kansen in de Kalkense Meersen

    28 oktober 2026

    Lees verder Lees verder
  • Vlassenbroek na doortocht storm Boelo, maandag 26 oktober, ©Mathias Rottiers
    Lees verder
    Persbericht

    Overstromingsgebieden van het Sigmaplan traden in werking en vingen het overtollige water veilig op.

    27 oktober 2026

    Lees verder Lees verder
  • Zennegat-stormCorrie
    Zennegat tijdens storm Corrie in 2022, ©Iris Verelst
    Lees verder
    Persbericht

    Storm Boelo: Sigmaplan staat klaar om stormtij in de Scheldevallei op te vangen

    25 oktober 2026

    Lees verder Lees verder
  • Locatie verbinding Demer met Grote Laak, 2026, ©Vilda
    Lees verder
    Persbericht

    Omleiding werken ‘aantakking Grote Laak aan Demer’ opgeheven

    24 oktober 2026

    Lees verder Lees verder
  • ©Vilda
    Lees verder
    Persbericht

    Omleiding voor fietsers en wandelaars door werken ‘aantakking Grote Laak aan Demer’

    15 oktober 2026

    Lees verder Lees verder
  • vlnr: Hans Quaeyhaegens (projecleider DVW), Jan De Graef (Hamme), Lotte Peeters (burgemeester Hamme), Filip Boelaert (gedelegeerd bestuurder DVW), Hans De Schryver (projectleider ANB), Guy Bogaert-De Clercq (Hamme) en Jan Rosschaert (Hamme)
    Lees verder
    Persbericht

    Nieuw GOG-GGG De Bunt in Hamme klaar om water te bufferen bij stormtij

    14 oktober 2026

    Lees verder Lees verder
  • Bastenakkers in 2026, ©Vilda
    Lees verder
    Persbericht

    Ringdijk Bastenakkers afgesloten door asfalteringswerken

    07 oktober 2026

    Lees verder Lees verder
mail

Op de hoogte blijven?
Schrijf je nu in op de nieuwsbrief.

Wil je op de hoogte blijven van het laatste nieuws over het Sigmaplan? Schrijf je dan in voor de digitale nieuwsbrief.

Schrijf me in voor de nieuwsbrief

help_outline

Nog vragen?
Contacteer ons.

Heb je nog een vraag of opmerking? Neem dan contact met ons op en we helpen je zo snel mogelijk verder.

Ga naar contact