Ham is een nieuw gecontroleerd overstromingsgebied met gereduceerd getij (GOG-GGG) van het Sigmaplan. Het GOG-GGG zal de omgeving beschermen tegen overstromingen van de Schelde bij stormtij en er zal waardevolle zoetwater getijdennatuur ontstaan in het gebied. De werken naderen hun einde, de opening is voorzien net voor de zomer van 2026. Nu al steken leerlingen uit de lagere- en middelbare school de handen uit de mouwen om groen aan te planten in- en rond het gebied. Meer dan 70 leerlingen plantten vandaag ongeveer 1300 bomen en struiken planten in het nieuwe speelbos.
Katrien Jacobs, directeur van het Scheppersinstituut in Wetteren ziet een grote natuurlijke meerwaarde voor de leerlingen: “De realisatie van het speelbos in de Ham sluit naadloos aan bij de opleiding van onze leerlingen Tuinaanleg. Als het project voltooid is, wordt de nieuwe groenzone een waardevolle leeromgeving voor alle leerlingen. De lagereschoolkinderen zullen de natuur leren ontdekken en het speelbos zal automatisch bos en natuur dichter bij de leerlingen brengen. Voor de secundaire school biedt het gebied extra educatieve kansen.”
Waterveiligheid & natuurontwikkeling
In 2022 startten de werken aan het GOG-GGG Ham. Eerst bouwden we een nieuwe ringdijk rond het gebied. Die is hoog en stevig genoeg om de omringende zone te beschermen tegen overstromingen uit de Schelde. Nadien bouwden we een in-en uitwateringssluis en verlagen we de rivierdijk. Vanaf dit najaar zal bij extreem stormtij (een combinatie van springtij en een noordwestenstorm) overtollig Scheldewater over de verlaagde overloopdijk het gecontroleerd overstromingsgebied instromen. Als de storm is gepasseerd, stroomt Ham via de uitwateringssluis weer leeg, richting de rivier.
“Door bij stormtij water te bufferen, verlagen we de druk op de dijken verder stroomopwaarts. Zo beschermen we bewoonde gebieden tegen overstromingen. En door de leerlingen van het scheppersinstituut, krijgt ook het nieuwe speelbos al vorm,” zegt Filip Boelaert, gedelegeerd bestuurder van De Vlaamse Waterweg nv.
De inwateringssluis laat elke dag – bij vloed – een deel van het getij binnenstromen. Net genoeg om kostbare zoetwaternatuur te laten ontwikkelen. Die natuur is uniek in Europa en heeft een belangrijke functie. Ze zuivert het rivierwater door stikstof en fosfor op te nemen en zuurstof toe te voegen. Slikken en schorren helpen ons om CO2 op te slaan in de bodem. Ook zijn ze een belangrijke habitat voor verschillende diersoorten. Ham is een kleiner natuurgebied maar zal in Nationaal Park Scheldevallei een belangrijke schakel vormen tussen de grotere natuurclusters Gentbrugse Meersen en Kalkense Meersen.
“20 hectare die onder invloed van het getij staat zal spontaan ontwikkelen tot wilgenvloedbos. In de noordelijke zone planten we al een speelbos aan. Hier kiezen we voor het aanplanten van een grote variatie inheemse bomen en struiken zoals tamme kastanje en Gelderse roos. Zo’n gemengd bos is niet enkel goed voor de biodiversiteit maar is ook beter bestand tegen extreme weersomstandigheden, plagen en ziektes”, zegt Dominiek Decleyre van het Agentschap voor Natuur en Bos