Nieuwe kaaimuren vormen uniek uitkijkpunt aan Antwerps Droogdokkenpark

Om de band tussen de stad en de Schelde te herstellen, worden de Antwerpse Scheldekaaien de komende jaren in een nieuw kleedje gestoken. Het Masterplan Scheldekaaien, ook bekend als het Kaaienplan, pakt in totaal zeven deelgebieden aan. Het 18 hectare grote Droogdokkeneiland in het noorden van de stad is daar één van. Het gebied krijgt een fraaie bestemming als grootstedelijk park en groene uitwaaiplek.

Stabiliteitsproblemen

Net zoals de zuidelijke kaaien ter hoogte van de zones Nieuw Zuid en Sint-Andries en Het Zuid heeft ook de waterkering aan de Antwerpse droogdokken te lijden onder stabiliteitsproblemen. Ter hoogte van de Kattendijksluis werden de historische kaaimuren in het verleden al vervangen door metalen damplanken. Maar ook die moderne wand verliest zienderogen aan stevigheid. Daarom startte waterwegbeheerder Waterwegen en Zeekanaal NV (W&Z) begin mei met de voorbereidingen op het terrein voor de bouw van vier nieuwe kaaimuren. Dat gebeurt met stalen combiwanden, die in de bodem worden geheid (gestampt) en stevig verankerd worden. De oude kaaimuren aan de noordzijde van de sluisgeul zal de waterwegbeheerder nadien afbreken.

Trekpleister met allure

De nieuwe kaaimuren zullen een zeshoekig uitkijkpunt vormen van 2 hectare groot. Aan de Schelde trekt W&Z een nieuwe waterkering op. Die wordt mooi in het platform geïntegreerd. Later dit jaar gaat het stadsbestuur boven op het uitkijkpunt een grasperk aanleggen met veel bomen en een wandelpad rondom. Nog in 2017 komt er een parking met negentig plaatsen aan de Kattendijkbrug, de toekomstige ingang van het park.

Natuurlijke oever en speelzone

De komende jaren krijgt het nieuwe park tussen stad en haven een natuurlijke getijdenoever langs de Schelde, waar zich slikken en schorren zullen vormen. Er komt ook een avontuurlijke speelzone en een park met een amfitheater voor kleine evenementen. 

Om het achterliggende gebied te beschermen tegen wateroverlast legt Waterwegen en Zeekanaal NV ook een nieuwe dijk aan. De volledige dijk krijgt een veilige hoogte van 1 meter boven het huidige kaaioppervlak (8.25 meter), zoals vastgelegd in het Sigmaplan. De nieuwe Sigmadijk vormt een belangrijk element in de overgang tussen het natuur- en cultuurlandschap in het park. Zachte glooiingen laten de waterkering opgaan in de omgeving.

Het ontwerp van het nieuwe Droogdokkenpark is van de hand van Van Belle & Medina Architects en Vogt Landscape Architects. De architecten zetten hiermee in op de verdere ontwikkeling van de getijdennatuur en de vergroening van de Scheldekaaien. Het ontwerp past volledig in het Groenplan voor de stad Antwerpen. Dat moet de stedelijke landschappen en groenzones verankeren, meer uitstraling geven en toegankelijker maken.

Aanleg in fasen

Momenteel is er nog havenbedrijvigheid in het gebied tussen de Droogdokkenweg en het Kattendijkdok, waar de droogdokken gelegen zijn. Om de havenactiviteiten niet te storen, gebeurt de ontwikkeling van het park gefaseerd. Bovendien hebben ook de werken voor de verbreding en verdieping van de Royerssluis een grote impact op dit gebied. Ook daarom is fasering van de werken nodig. De voorlopige planning ziet er als volgt uit:

- 2017: aanleg van de Belvédère (2 ha), een zeshoekig uitkijkplatform met veel groen en rondom een pad van 6 meter lang en een parking voor tachtig wagens aan de ingang van het park. Deze werkzaamheden worden gekoppeld aan het verhogen van de waterkering. W&Z breekt daarvoor de huidige kaaimuur af en bouwt een nieuwe kaaimuur die voldoet aan de huidige veiligheidsnormen. Deze werken kaderen in het Sigmaplan.

- 2018: in het voorjaar krijgen 65 nieuwe iepen hun stek op de Belvédère. De huidige bomen op de Belvédère blijven zoveel mogelijk behouden.

- 2018: aanleg van de definitieve Droogdokkenweg als noord-zuidverbinding voor gemotoriseerd verkeer (na de verhuis van AWN, Algemene Werkhuizen Noord).

- 2025: aanleg van de nieuwe Sigmadijk en de natuurlijke getijdenoever.

- Daarna, afhankelijk van de werken aan de Royerssluis (nu gepland in de periode 2018 - 2024), volgt de aanleg van de rest van de tussenliggende parkzone - zo’n 8,5 hectare. Daar komt onder meer een fijn netwerk van paden, stadsmeubilair, verlichting en verschillende speelzones.