Cluster Scheldemeander Gent-Wetteren

Zonder ingrepen zou dit deel van de Schelde volledig verlanden, waardoor het risico op overstromingen nog zou toenemen en de waardevolle natuur zou verdwijnen. Dit project omvat de bouw van twee bijkomende gecontroleerde overstromingsgebieden (GOG’s), nl. Bastenakkers (Destelbergen en Wetteren) en Ham (Wetteren). Ter hoogte van de Gentbrugse Meersen en de Damvallei zal de uitvoering van het Scheldemeander project eveneens bijdragen aan meer natte natuur. De hoofddoelstellingen zijn veiligheid en natuurlijkheid, maar we mikken ook op recreatie en leefbare landbouw.

Meer veiligheid

De veiligheidsdoelstelling van het Sigmaplan in de regio is nog niet gerealiseerd. De dijken langs de Schelde opwaarts van Heusdenbrug zijn immers nog niet op Sigmahoogte (+8mTAW) gebracht. Zo kan bijvoorbeeld, in geval van een uitzonderlijk hevig stormtij Gent ongecontroleerd onder water lopen. Tegelijkertijd is ook de interactie van de Zeeschelde met haar valleigebied een belangrijke doelstelling.

Getijdennatuur uitbreiden

De voormalige zandwinningsput in Melle wordt teruggegeven aan de Schelde. Hier zullen zich op het ritme van het getij slikken en schorren met riet en wilgenvloedbos vormen. In het gecontroleerd overstromingsgebied Ham voorzien we een bijzondere in- en uitwateringssluis, waardoor er hier getijdennatuur zich kan ontwikkelen. Stroomopwaarts van de constructie in Heusden leggen we een getijdennatuurgebied aan. Dat helpt om de waardevolle slikken en schorren die er nu liggen te vrijwaren van verzanding. Met de nieuwe constructie kunnen we regelen hoe nat die slikken precies moeten zijn. Dat is van belang voor de natuurontwikkeling, maar ook voor het indijken van de knijtenpopulatie.

Ruimte voor recreatie

In samenwerking met de stad Gent en de gemeenten Melle, Destelbergen en Wetteren bekijkt De Vlaamse Waterweg nv welke nieuwe fiets- en wandelinfrastructuur er kan komen, zodat iedereen zal kunnen genieten van de Schelde en de getijdennatuur. Nieuwe fietsbruggen zorgen voor een veilige en comfortabele verbinding en zijn een extra stimulans om de fiets naar het werk te nemen.

Hinder door werken

We nemen verschillende maatregelen om de impact van de werken te minimaliseren . Zo worden grote hoeveelheden grond aan- en afgevoerd via de waterweg om de rijweg te ontlasten. Bovendien hergebruiken we zoveel mogelijk grond en grondstoffen uit de directe omgeving.

Knijten

Naar aanleiding van klachten van omwonenden van het Schelde-estuarium en haar tijgebonden natuurgebieden, heeft de Vlaamse Waterweg nv (DVW) een monitoring van knijten uitgevoerd op een aantal potentiële probleemlocaties waaronder de Tijarm te Gentbrugge. Het onderzoek werd uitgevoerd door de Universiteit Antwerpen (UA) in samenwerking met het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN).

De UA kreeg voor de Tijarm te Gentbrugge 10 knijtenvallen ter beschikking, type ‘Wymeers Trap’.

De vallen werden geplaatst op 06/08/2021 en opgehaald op 24-26/08/2021.

Ondanks de algemene indruk dat er minder hinder was dan tijdens warme zomers, blijft die zelfs onder ongunstige omstandigheden voor de knijten bestaan.  Een herhaling van de monitoring tijdens een warme, zonovergoten zomer zou daarom, samen met deze studie, een juister beeld van de hinder geven. Vervolgonderzoek in 2022 is gebeurd.

Haalbare oplossingen om de knijtenhinder definitief te doen stoppen bestaan er voorlopig niet. Intussen wordt aanbevolen geen nieuwe bebouwing meer toe te laten nabij de Tijarm om  nieuwe broeihaarden te voorkomen.