Demervallei

Win-win in de Demervallei: minder overstromingsrisico én minder verdroging

De Demervallei is erg gevoelig voor overstromingen, maar kampt tegelijk met verdroging in de zomer. Met het Sigmaplan werken we aan een oplossing. We geven de Demer meer ruimte en versterken de band tussen de rivier, de natuur en de mensen.

Cluster Demervallei omvat volgende deelprojecten:

Vinkenberg, Demerbroeken, Laarbeek-Motte, Testelt-Langdorp, Amerbeemd, Demermeanders, Laakvallei, Rechteroever Werchter

Projectnaam
Demervallei
Oppervlakte
2.851 hectare
Regio
Demervallei
Gemeente
Langs de Demer: Scherpenheuvel-Zichem, Diest, Begijnendijk, Aarschot, Rotselaar en Werchter Langs de Laak: Begijnendijk, Rotselaar en Tremelo
Duurtijd
2012-2030
Rivier
Demer
Ingreep
Bressen en dijken - herstel van meanders (natuurlijke waterberging) - aanleg van drempels
Demer
Image

In het Sigmaplan verdelen we de vallei in 8 zones, samen goed voor 2.500 hectare projectgebied.

We voeren verschillende dijkwerken uit en verbinden tientallen meanders opnieuw met de rivier. Her en der leggen we ook kleine drempels op de bodem, zodat het water terug door de meanders kan stromen. Daarnaast herstellen we de winterbedding op bepaalde plaatsen. Dat is het deel van de rivier dat in de winter onder water komt te staan.

Als alles gerealiseerd is en alle 28 meanders weer aangesloten zijn op de rivier, zijn de waterveiligheid en het zelfzuiverend vermogen van de Demer sterk verhoogd.

Bescherming tegen wateroverlast

In de Demervallei creëren we maar liefst 2.000 hectare ruimte om water op te vangen. We sluiten 28 meanders terug aan op de Demer. Meanders zijn natuurlijke bochten van de rivier. Ze zorgen voor dynamiek en leven in het water, geven de rivier een natuurlijk karakter en helpen bij zware regenval het water bufferen. Zo vermijden we wateroverlast voor de bewoners van de vallei. Doordat de meanders minder diep zijn dan de Demer, stuwen ze het water ook omhoog. Dat helpt de verdroging tegengaan in de zomer.

Een thuis voor vele dieren

Dankzij de heraansluiting van de oude meanders ontstaat er een riviervallei met waardevolle natuur. We hopen hier zeldzame gasten zoals de bever, de roerdomp en de kwartelkoning te verwelkomen.

Een oplossing voor verdroging

Door kleine drempels te leggen in de rivier, verhogen we het waterpeil in de Demer én het grondwaterniveau. Door de diepte van de rivierbedding staat het water in de Demer in droge periodes lager dan het grondwater. Dat zorgt voor een aanzuigend effect: het grondwater stroomt dan naar de Demer, waardoor landbouw- en natuurgebieden verdrogen. Om dat te voorkomen, plaatsen we aan de ‘ingang’ van elke Demermeander een drempel over de hele breedte van de bedding. Die zorgt in droge periodes voor een hoger waterpeil, waardoor het grondwater minder sterk daalt. Bij zware neerslag stroomt het water gewoon over de drempel. Die vernatting geeft de natte natuur in de vallei weer alle kansen.

Door de Demer terug gedeeltelijk in zijn natuurlijke loop te laten stromen en de oevers natuurvriendelijk in te richten, creëren we een thuis voor Europees beschermde diersoorten, zoals de bittervoorn en de ijsvogel. Zo helpen we de Europese natuurdoelen te realiseren.

LIFE-project Belini: inrichtingswerken in Vinkenberg

LIFE-project Narmena en Blue Deal: sanering van de Hulpe-Winterbeek en Kloosterbeemden

 

Lokale partners

De Vlaamse overheid, de provincie Vlaams-Brabant en de gemeenten Diest, Scherpenheuvel-Zichem, Aarschot, Begijnendijk, Tremelo en Rotselaar werken samen om de Demervallei nieuw leven in te blazen en het overstromingsrisico te beperken. Er is ook regelmatig overleg met Regionaal Landschap Noord-Hageland, natuurverenigingen, landbouworganisaties en buurtbewoners.

  • 2012

    Principiële beslissing integraal uitvoeringsprogramma Demervallei   

  • 2016

    MER Milieueffectenrapport

  • 2017

    Plaatsing Demerpoorten Betekom en Langdorp

  • 2018
    • Plaatsing Demerpoorten Werchter, Diest en Scherpenheuvel-Zichem
    • Aanleg kanohelling in Langdorp, Zichem en Diest
  • 2019

    Start aantakking meanders

  • 2020

    Kanonetwerk geopend door ministers Weyts en Peeters

  • 2021

    RUP

  • 2022
    • Bouw vistrap ’s Hertogenmolens (Aarschot)
    • Start werken Kloosterbeemden
    • Fase 1 herinrichting Roebos
  • 2024

    Fase 2 herinrichting Roebos

Gerelateerd nieuws

  • ©Vilda
    Lees verder
    Persbericht

    Omleiding voor fietsers en wandelaars door werken ‘aantakking Grote Laak aan Demer’

    15 oktober 2026

    Lees verder Lees verder
  • Aertssen-meander
    Lees verder
    Persbericht

    Grote werken in de Demervallei vorderen goed: al zes meanders opnieuw verbonden met de Demer

    20 juli 2026

    Lees verder Lees verder
  • Juveniele kwabaal in Kloosterbeemden, ©Johan Auwerx
    Lees verder
    Persbericht

    Eerste in het wild geboren kwabaal in de Demervallei sinds 1965

    16 juni 2026

    Lees verder Lees verder
  • DemermeandersBetekm_Werchter2025
    Demermeanders klaar voor aantakking, oktober 2025, ©Aertssen
    Lees verder
    Persbericht

    Open Wervendag Sigmaplanproject Demervallei op 31 mei

    27 mei 2026

    Lees verder Lees verder
  • AertssenOkt25
    Meanders klaar voor aantakking, oktober 2025, ©Aertssen
    Lees verder
    Persbericht

    Start grote werken in de Demervallei: meanders opnieuw verbinden met de Demer

    07 april 2026

    Lees verder Lees verder
  • Meander 10bisVilda
    Lees verder
    Persbericht

    Start voorbereidende werken: Demer en Grote Laak opnieuw verbonden

    27 maart 2026

    Lees verder Lees verder
  • HeikantDemer
    ©Thomas Bruyninckx
    Lees verder
    Persbericht

    Rotselaarse leerlingen helpen de Demer haar natuurlijke bochten terug te geven

    25 november 2025

    Lees verder Lees verder
  • Demerokt25
    Nieuwe verbinding van meanders in de Demervallei (meander 31 en 32), ©Aertssen
    Lees verder
    Persbericht

    Meanders in de Demervallei krijgen rustpauze voor de winter

    30 oktober 2025

    Lees verder Lees verder
  • DemermeanderRotselaar
    Demermeander Rotselaar, ©Marc Dauwe
    Lees verder
    Persbericht

    Natuurherstel in de Demer: vier jaar later, wat levert het op?

    3 september 2025

    Lees verder Lees verder

Activiteiten

©Bron: www.geopunt.be (16/09/2026); Fricx-kaart (1712) (Koninklijke Bibliotheek van België; agentschap Digitaal Vlaanderen); Landgebruik Ferrariskaart 1778 (Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek); Ferrariskaart (1771-1778)
Lees verder
Varia

Lezing door Bart Minnen: 'Levend landschap'

View activity
View activity

Projecten Sigmaplan

mail

Op de hoogte blijven?
Schrijf je nu in op de nieuwsbrief.

Wil je op de hoogte blijven van het laatste nieuws over het Sigmaplan? Schrijf je dan in voor de digitale nieuwsbrief.

Schrijf me in voor de nieuwsbrief

help_outline

Nog vragen?
Contacteer ons.

Heb je nog een vraag of opmerking? Neem dan contact met ons op en we helpen je zo snel mogelijk verder.

Ga naar contact